Kapelka Travel

Altijd net een beetje anders

Suriname

Teloorgang van SML in Wageningen

Eindelijk heb ik een uitgebreid bezoek gebracht aan Wageningen. Samen met R. en haar moeder zijn we in de auto gestapt en vanuit Nieuw-Nickierie naar Wageningen gereden.

Bij binnenkomst in het dorp vallen de grote silo’s en gebouwen van het voormalig SML-bedrijf  gelijk op. Op de kruising staat links een groot standbeeld van een slavin met afgehakt borst. Dit standbeeld is in 1973 geplaatst ter herinnering aan de afschaffing van de slavernij.

Vervolgens zijn we doorgereden naar de ingang van het SML terrein. Ondanks dat het bedrijf failliet is en niet meer in werking, mogen we het terrein niet op.

Later, als we op bezoek zijn bij een oom van R. die in Wageningen woont, hoor ik dat er nog steeds veel papieren en materialen liggen. Deze oom vertelt onder het genot van een  glas ijskoud cola dat de SML in de jaren ’90 failliet is gegaan. Tot de onafhankelijkheid was het bedrijf in handen van de Nederlanders. Er werd toen goed voor iedereen gezorgd en er was voldoende werk. Het dorp was erg rijk en het was een voorrecht om er te wonen en te werken.

Het dorp was wel opgedeeld langs etnische lijnen. De Nederlandse stafmedewerkers woonden in één deel van het dorp en hadden hun eigen sociale voorzieningen, in een ander deel woonden de Javanen met hun eigen verenigingen en in een derde deel woonden de Hindoestanen.

Na de onafhankelijk kwam de SML in handen van de politiek, zoals deze oom ons vertelde. Het functioneren van het bedrijf draaide niet meer om het behalen van zoveel mogelijk winst, maar om het tevreden stellen van hongerige politici. Tonnen rijst zijn naar ministers en partijbonzen gegaan.  Machines zijn verdwenen.

Voor de bewoners is de teloorgang van de SML niet het resultaat van slecht management,  maar doordat politieke belangen belangrijker werd gevonden.  Men heeft dan ook geen vertrouwen in staatsbedrijven. Voor hen staat een staatsbedrijf voor een politiek bedrijf. Vandaag de dag staat het dorp er dan ook verwaarloosd bij. Telkens wordt er gesproken over het weer opnieuw opstarten van het bedrijf, maar na een tijdje verdwijnen de potentiële investeerders weer uit beeld.

Na het bekijken van de SML gebouwen, rijden we verder door het dorp. Midden in het dorp is een groot groen veld. Op het veld staan verschillende speeltoestellen voor kinderen en midden op het veld staat een groot rood kunstwerk. Op het eerste oog nogal onduidelijk, maar ook hierbij was de oom weer behulpzaam. Het beeld staat voor het samenwerken van de mensen aan een gemeenschappelijk einddoel. Als dat gebeurd, dan is er succes.

We rijden het dorp nog wat verder door. We komen langs een laag wit gebouw, dat naast de polikliniek staat. We denken dat dat het ziekenhuis is, maar vonden het nogal raar dat het gehele gebouw leeg stond. Het was een mooi laag wit gebouw met donkergekleurde houten deuren. Later hoorden we dat dit het hotel ‘de wereld’ is. Plotseling begrijp ik waarom mensen van te voren moeten bellen als ze hier willen overnachten. Later hoor ik ook een verhaal over de eigenaar van dit hotel en hoe hij aan het bezit is gekomen. Laat ik het erbij houden dat hij bevriend was met een bepaald politiek persoon, die het aan hem heeft gegeven….

We rijden nog wat rond in het dorp. Komen langs mooie Bruynzeel woningen(houten woningen op palen), verwaarloosde woningen, arbeidershuisjes en een enkele supermarkt. Een deel van het dorp is geasfalteerd, maar veel wegen zijn nog van zand.

De oom van R. die we bezoeken,  woont prachtig. Hij heeft een Bruynzeel woning met op het achtererf een grote moestuin. In de voortuin staan verschillende fruitbomen en aan de weg heeft hij bananenbomen en cassave-planten geplant. Een paradijselijk plekje. Maar deze oom zit wel thuis na ruim 30 jaar voor de SML te hebben gewerkt. Wat hij nu doet, weet ik niet. In het dorp zijn geen werkvoorzieningen of andere bedrijven actief. De grote bananenplantage (nu in overheidshanden en dus in financiële problemen) is in de buurt, waar nog enkele bewoners werken. Andere bewoners hebben ruim een jaar geleden een rijstareaal gekregen en zijn weer rijst aan het verbouwen. Dit was een goed initiatief van de overheid om ex-medewerkers van SML een deel van de rijstvelden te geven.

Aan één ding hadden ze niet gedacht en dat was dat de rijstvelden zwaar verwaarloosd waren doordat ze jarenlang niet zijn gebruikt. Om het weer geschikt te maken voor rijstbouw betekent dit veel inzet van tijd en kapitaal, wat veel kleine boeren niet hebben. Afgelopen week stond nog een verhaal in de Ware Tijd dat de wegen ook niet goed zijn, waardoor de boeren hun rijst in grote zakken van het veld moeten dragen en over een kleine balk moeten lopen om het in een vrachtwagen te laden. De vrachtwagens kunnen namelijk niet bij het veld komen. Op de terugweg naar Nieuw-Nickerie zien we hen de rijstzakken naar hun trucks dragen.

  1. Hallo,
    Ik kom toevallig op deze weblog terecht omdat ik op zoek was naar afbeeldingen van wageningen, suriname. Ik heb daar gewoond (aan de oranjelaan!) van 1969 tot 1972, en ben erg geinterresseerd in foto’s van het dorp. Mijn vader was daar werkzaam voor de SML.

    Heb je toevallig meer foto’s en met een hogere resolutie van Wageningen? Ik zou het super vinden als ik die zou kunnen bekijken (of online, of via CD/DVD of zo)

    In ieder geval alvast bedankt voor je reactie.

  2. Ro

    Hoi Heleen wat leuk dat ik wat over mijn Dorp wageningen kan lezen ben daar opgegroeid en op school gezeten maar woonde niet in Wageningen dorp zelf maar Lijn 8 de laatse rijstplantage dorp van sml ben je daar ook geweest?
    Keep the good work Blessing Groet

  3. Kees22

    Ik heb wel wat foto’s van de Oranjelaan in Wageningen. In Gelderland!

    Grappig om hier de Oranjelaan in Wageningen in Suriname tegen te komen!

  4. m.Lunshof

    Van 1953 tot 1963 heb ik in Wageningen gewoond. toevallig ben ik nu weer in Suriname. Omdat ik wilde kijken of ik in hotel de Wereld kan logeren kwam ik deze weblog tegen. leuk om zo door een toerist over je dorp te lezen. Vorig jaar kwam ik na 30 jaar weer terug naar Suriname. Ik ben toen ook in Wageningen geweest, en vond het heel treurig het dorp zo te zien.Toch wil ik er weer heen en een nacht blijven slapen. kijken of het op de één of andere manier lukt.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Thema door Anders Norén