Kapelka Travel

Altijd net een beetje anders

Duitsland, Kunst, Leipzig

Leipzig – Bezoek aan Grassi Museum voor toegepaste kunst

grassi museum leipzig

In Leipzig, op nog geen twee uur rijden van Berlijn, staat het Grassi museum met een meer dan uitstekende collectie toegepaste kunst. Vooral haar collectie uit de periodes art nouveau, art deco en bauhaus zijn een bezoek waard.

De permanente expositie van toegepaste kunst uit de periode oudheid tot historisme heeft daarnaast ook haar eigen pareltjes.

Hierdoor heb ik uiteindelijk ruim 2 uur in dit museum doorgebracht!

Grassi museum Leipzig view
Grassi musuem ligt op wandelafstand van Augustusplatz

Historie

Museum für Angewandte Kunst is de officiële Duitse naam voor dit museum, maar een ieder kent het als Grassi Museum. In het Grassi Museum zijn in totaal 3 musea gevestigd, waarvan het museum voor toegepaste kunst er één is.

Grassi museum collection
Soms is de design belangrijker dan gebruiksvriendelijkheid

Het museum ging voor het eerst open in oktober 1874 in het toenmalige oude ambtshuis van Leipzig.  Het museum heette toen Leipzig Kunstgewerbemuseum (Museum van kunst en ambacht). De oprichters hadden zich tot doel gesteld voorwerpen tentoon te stellen, zodat lokale ambachtsmannen deze patronen en vormen konden kopiëren.

Een hele slimme insteek omdat juist in die periode, de beginjaren van de industrialisatie, oude voorwerpen en designs weer populair werden.  De periode 1840 tot 1900 wordt ook wel de periode van het historisme genoemd. Ongestraft werden buitenlandse ontwerpen en voorwerpen gekopieerd om daarmee de huizen van de nieuwe rijken te decoreren.

Zo heeft het huidige Grassi museum een wanddecoratie in haar bezit, welke afkomstig is uit een landhuis in Zehmen en volledig in Chinese stijl is gedecoreerd door Duitse ambachtslieden.

Grassi museum mansion chinese wall
Een in Chinese stijl gedecoreerde muur afkomstig uit een landhuis in Zehmen

Dankzij een grote donatie van Franz Dominic Grassi kon er een speciaal gebouw voor de collectie worden gebouwd. De bouw duurde van 1925 tot 1929 en leverde in totaal 27.000m2 expositieruimte op. In de Tweede Wereldoorlog raakte het gebouw ernstig beschadigd door diverse bombardementen. De collectie kon worden gered, maar het gebouw zelf lag in puin.

Pas vanaf 1994 werd het museum stukje bij beetje gerestaureerd en gereconstrueerd. Zo zijn de befaamde trapramen van Bauhaus kunstenaar Josef Albers en de rode pilarenhal reconstructies van het origineel. In 2012 werd de totale renovatie afgerond en kon de laatste expositieruimte worden geopend.

grassi museum albers
Josef Albers z’n beroemde trapramen
grassi museum pilaren hal
De rode pilarenhal in het Grassi Museum

De drie musea die nu in dit gebouw gehuisvest zijn, zijn het museum voor muziekinstrumenten, het volkenkunde museum en het museum voor toegepaste kunst.

Grassi museum leipzig
Het Grassi Museum

Highlights Art Nouveau tot hedendaags design

Daar de meeste bezoekers voor de art nouveau, art deco en bauhaus collectie van het museum komen, begin ik daarmee. Veel van de voorwerpen uit die tijd zijn afkomstig van de jaarlijkse Grassi Fair. Deze beurs is in 1997 weer in ere hersteld en wordt nu elk jaar in oktober gehouden.

Art nouveau Lalique broche
Broche van René Lalique 1898
Grassi museum art deco
Diverse voorwerpen art deco periode

Bij de ingang van de expositie staan in een rek A4-boekwerken met daarin de vertalingen van de verschillende informatieborden en -teksten. Erg handig, omdat alle informatieborden in het museum in het Duits zijn.

De voorwerpen zijn bij elkaar gezet op basis van stijl en regio. Elk voorwerp heeft duidelijk zijn eigen verhaal, en de vitrines staan niet overvol. Er is tijd om één en ander in je op te nemen.

Ook worden tussendoor voorbeelden van interieurs gegeven, waardoor je een nog beter beeld van een bepaalde periode en stijl krijgt.

Grassi museum Leipzig
Het ontwerp van de stoel zonder poten was revolutionair

In het laatste gedeelte waar hedendaagse ontwerpen worden tentoongesteld, trof ik veel onbekende ontwerpen aan. Het leverde een mooie discussie op over waarom het museum deze stukken heeft aangekocht of opgenomen in de permanente tentoonstelling.

Grassi design leipzig
Diverse voorwerpen uit 20ste eeuw
Grassi design leipzig
Beeldje van Marianne Eggimann (Leipzig) genaamd VolMond (2010) en Fruchtkorb Wire Ball van Anna Lorenz (UK, 2003)
Grassi museum hedendaags design
Opstelling hedendaags design

Highlights oudheid tot modernisme en Asian Art

De tentoonstelling begint met artifacten uit de oudheid en Romeinse tijd, maar de highlights van het museum starten mijn inziens bij de gotische tijd. Eén voorbeeld daarvan is een tapijt uit de 16de eeuw met de legende van Tristan erop uitgebeeld. Ook de altaarstukken uit begin 1500, omringd door beelden uit die tijd, zijn indrukwekkend.

Grassi religieuze kunst
Religieuze kunst uit de jaren 1500

In de Italiaanse ruimte hangt een plafond uit Venetië, waarvan de beschilderingen vermoedelijk uit de jaren 1700 komen. Het is prachtig gedecoreerd met flora, fauna en mytische figuren. Fritz von Harck heeft dit plafond aan het museum gedoneerd in 1943/44.

Grassi Italian room
Opstelling in de Italiaanse kamer van het museum

In de kleine donkere kamers van het museum liggen de echte schatten. Zoals een schoorsteenrandbekleding uit de 16de eeuw, afkomstig uit het oude stadhuis van Leipzig. In zo’n kamertje trof ik ook een beweegbare ledenmaatpop uit 1525 aan, waarvan er vandaag de dag nog maar 8 bestaan.

Grassi 16th century tapestry
Schoorsteenkleed uit de 16de eeuw

Uiteraard ontbreken ook de vele gebruiksvoorwerpen gemaakt van tin, metaal, messing en koper niet in de collectie. Een speciale ruimte is ingerecht voor de enorme collectie van bier- en drinkkannen.

Grassi design german
Variatie aan Duitse potjes en drinkkannen

Na de vele schatten uit de 16de en 17de eeuw van de Duitse geschiedenis, volgt een reeks van voorwerpen afkomstig uit andere regio’s zoals Azië en Arabië. Vanaf de 17de eeuw kwamen immers meer en meer goederen vanuit deze gebieden naar Europa.

Het museum keert na deze onderbreking weer terug naar haar eigen regio met voorwerpen uit Sachsen, waaronder prachtige porseleine voorwerpen van staatsbedrijf Meissen. Met de ruimtes voor de Neoklassieke en Biedermeier periode eindigt dit onderdeel van het museum.

Grassi Meissen teapot
kunstig theepotje van Meissen
Grassi 19th century design
Egyptische invloeden in de 19de eeuwse ontwerpen en gebruiksvoorwerpen

De suppoost verwijst je dan door naar de overloop van een in rood, blauw en goud gedecoreerde ruimte waar verschillende voorwerpen uit Japan, Iran en China staan tentoongesteld. De Japanse kamer en de Iraanse gang zijn zeker bijzonder en indrukwekkend. Het museum is vooral trots op haar kamerscherm van Coromandel lak uit China.

Grassi kamerscherm chinees
De Chinese Coromandel gelakte kamerscherm

Via de gang met voorwerpen uit Iran ga je naar het derde gedeelte van de collectie, het gedeelte waarmee ik deze blog begon, namelijk de periode Art Nouveau tot hedendaagse ontwerpen.

Plan je bezoek

Toegansprijs voor Grassi’s Museum für Angewandte kunst bedraagt 8 euro. Elke eerste woensdag van de maand is het museum gratis en kinderen onder de 18 jaar mogen altijd gratis naar binnen. Het museum is geopend van dinsdag tot en met zondag van 10.00 – 18.00.

Het museum heeft behalve een winkel ook een kleine café op haar terrein. Achter het museum bevindt zich een oude begraafplaats dat ook zonder entreebewijs voor het museum is te bezoeken.

Voor meer informatie over het museum en tijdelijke exposities, bezoek hun website.

Een uur is niet genoeg, je spendeert hier al gauw twee tot vier uur omdat je om de vijf meter wordt aangetrokken tot een bijzonder mooi, bijzonder herkenbaar of bijzonder lelijk voorwerp. De voorwerpen leveren genoeg gesprekstof op over wat mooi en lelijk is, maar ook over de bruikbaarheid van de verschillende voorwerpen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Thema door Anders Norén