Afgelopen jaar heb ik voor het eerst rondgereisd door Taiwan. Ik maakte kennis met een voor mij onbekende cultuur, welke een mix is van vele buitenlandse invloeden. Taiwan is niet een geïsoleerd eiland, maar juist erg verbonden met de wereld om haar heen.
Regelmatig vielen mij kleine gewoonten en dingen op, die anders zijn en gaan dan in Nederland. In deze blog deel ik de 10 meest opvallende zaken die mij opvielen als reiziger door Taiwan. Enkele daarvan zijn handig om te weten als jezelf een reis gaat maken over dit fantastisch en prachtig eiland.
Als reiziger viel mij als eerste op:
Inhoud
1. Overal schone openbare toiletten
Geen wereldontdekking, maar wel een heel prettige ervaring. Overal in de stad en zelfs in natuurgebieden kom je schone openbare toiletten tegen. Bij elke parkeerplaats, bij elk metrostation, in winkelcentra en dus ook middenin de natuur.
En het meest bijzondere is nog wel dat de toiletten vrijwel altijd brandschoon zijn en voorzien van toiletpapier! Ook had elke toiletgroep minstens één ‘westers’ toilet, waardoor ik niet al te vaak op mijn hurken hoefde te plassen.
En deze openbare toiletten zijn nog gratis ook.
2. Mensen staan netjes in de rij
Dit was nog zo’n heerlijk genot. Wie in Japan is geweest, kent het misschien wel. Mensen staan daar ordelijk en rustig in de rij voor de bus, trein, metro of afhaalrestaurant. Ook in Taiwan is dat het geval. Heerlijk voor ons reizigers en toeristen.
Het is soms wel even zoeken wie de laatste in een rij is, maar een foutje wordt ook zonder morren geaccepteerd. Zelfs op een drukke night market staan de mensen in keurige lange rijen voor een populaire kraam. En tijdens het wachten zie je iedereen gewoon lekker kletsen met elkaar of rustig om zich heenkijken.
Groot was dan ook de shock toen we daarna inChina aankwamen. We stonden netjes in de rij voor de metro, zoals aangegeven op de vloer. Maar toen de toegangsdeuren opengingen, loste de rij op en drongen mensen zich naar voren om als eerste in te stappen. Op dat moment misten we Taiwan heel erg.
3. Christendom in Taiwan
In alle reisgidsen is veel aandacht voor de taoïstische, boeddhistische en Confucius tempels die er te vinden zijn in Taiwan. Daarbij wordt vergeten dat ongeveer 4 tot 7% van de Taiwanese bevolking christen is. En het zijn met name de oorspronkelijke bewoners van Taiwan, de inheemsen, die zich in het verleden tot het christendom hebben bekeerd.
Tijdens onze reis kwamen we dan ook regelmatig kerken tegen, zowel evangelische als katholieke kerken. Stap daar ook eens naar binnen, zoals je ook de tempels van Taiwan bezoekt. Ik vond het een openbaring om toch een behoorlijk aantal kerken tegen te komen tijdens mijn rondreis door Taiwan.
In Taipei vind je daarnaast nog een moskee vlakbij Da’an park. Het was de enige moskee die we hebben opgemerkt, maar misschien zijn er meerdere in het land.
4. Arts & Crafts
Vanuit de Taiwanese overheid wordt veel aandacht besteed aan het promoten van Taiwan als land van design en crafts. Elk weekend veranderen diverse straten in grote markten waar bewoners hun eigen gemaakte producten en ontwerpen verkopen. Diverse oude fabrieken, Japanse (houten) huizenblokken en markthallen worden dan omgetoverd tot plaatsen waar kleine hippe ondernemers hun spullen aanbieden. Kunstenaars hebben er hun ateliers en producenten verkopen eigen gemaakte koffie of andersoortig voedsel.
Ook in musea troffen we vaak kunstobjecten aan die zijn gemaakt van wol of andere handwerkmaterialen. Er is in deze musea ook veel aandacht voor het makerschap en vakmanschap van kunstenaars en ambachtslieden. Niet alleen het eindproduct, maar ook het maakproces krijgt aandacht.
5. Inkomensverschillen
Een iets minder leuk onderwerp is dat de inkomensverschillen groot zijn in Taiwan. Zo zien we een chauffeur die de autodeur opendoet voor een moeder die haar kind afzet op een school, en even later zien we iemand in oude kleren (lompen bijna) bezig met het schiften van afval voor de recycling.
Taiwan is zeker geen arm land en het land wordt ook gerekend tot een economisch zeer welvarend land. Dat betekent alleen niet dat alle inwoners profiteren van deze welvaart. We zagen tijdens onze reis vooral veel mensen die hard werken voor weinig geld. Denk aan de eigenaren van kleine eetkramen die al vroeg beginnen met de voorbereidingen en daarna in een paar uur tijd hun geld moeten verdienen met de verkoop van maaltijden.
6. Lokaal eten en wijze van eten bestellen
Tijdens ons verblijf hebben we vooral gegeten bij lokale eettentjes. Plekken waar ook veel lokale bewoners hun maaltijd gebruiken.
Al snel ontdekten wij een vrijwel eenduidig systeem van bestellen in dit soort restaurantjes.
Bij de balie of op de tafels liggen bestelformulieren. Dat is het menu. Je maakt je keuze door een vakje aan te kruisen of een getal erin te plaatsen. De meeste formulieren zijn in het Manderijns, dus een vertaalapp is dan handig. Uiteraard kun je bij de balie ook vragen of zij een menu in het Engels hebben. Soms verschijnt er dan een papiertje of een geplasticificeerde Engelse vertaling van het menu. In de wilde weg iets bestellen is riskant, behalve als je geen bezwaar hebt tegen gerechten met daarin ingewanden en of bloed.
Je maakt je keuze, geeft het papiertje af bij de balie en betaalt de rekening. Daarna komen de spullen vanzelf op je tafel. Want bovenaan het bestelformulier kun je jouw tafelnummer noteren.
Als je het bestelformulier afgeeft aan een persoon die rondloopt, dan betaal je of bij ontvangst van de maaltijd of bij vertrek. Even om je heen kijken en je ziet al snel hoe het systeem werkt.
In Taiwan wordt er over het algemeen snel gegeten en niet gelummeld aan tafel. Zeker in kleine lokale restaurantjes die vaak hele goedkope maaltijden aanbieden, is een snelle doorloop belangrijk. Dus verwacht niet dat je in deze plaatsen een uur lekker kunt zitten. Dat zul je ook niet gauw doen, want je zit meestal op een plastic krukje aan een kleine tafel, en de inrichting is vooral praktisch.
In restaurants zoals wij die kennen in Nederland, kun je rustig blijven zitten, zo lang als je wil. Velen van hen vind je in de buurt van grote winkelcentra.
Heb je geen zin in bestellen of gedoe met menulijsten, dan kun je kiezen voor een buffetrestaurant. Veelal zijn dit veganistische of vegetarische gelegenheden, maar in Tainan troffen we ook diverse ‘gewone’ buffetrestaurants aan in de wijk Anping. Meld je bij de buffetrestaurants bij voorkeur tussen 12.00 en 13.00 en tussen 16.30 en 17.30 voor de meeste keuze aan verse gerechten. Ook hier zijn de prijzen heel betaalbaar en hebben we dingen geprobeerd, die we anders niet gauw zouden eten.
En overal merkten wij dat de eigenaren of medewerkers van deze lokale plekken je graag helpen en adviseren, veelal zonder woorden omdat ze geen Engels beheersen. Ook andere bezoekers zullen je wijzen op zaken als dat nodig is, zeker als je ‘fouten’ maakt. Ook dat gebeurd op zeer vriendelijke wijze.
7. Nederlandse en andere culturele invloeden in Taiwan
Van 1624 tot en met 1662 had de VOC meerdere handelsposten in Taiwan. Met als centrale basis Tainan, of beter gezegd Anping. Vooral aan de westkust vind je nog diverse verwijzingen naar de aanwezigheid van Nederlanders in dit gebied.
Deze geschiedenis maakte ons bezoek aan Taiwan extra interessant. Ik was erg onder de indruk van Fort Zeelandia in Anping. Dat Nederlanders al in 1624 hier vestigden, een enorm fort bouwden en van daaruit handel dreven met China en Japan! Maar er zijn ook hedendaagse invloeden van Nederlanders in Taiwan te vinden, vooral van architecten. Zo zijn diverse moderne theaters en openbare ruimtes ontworpen door Nederlandse architectenbureaus.
Taiwan is ook vele jaren onder invloed van Chinese leiders geweest en viel een behoorlijke periode onder het regime van Japan. Dit heeft niet alleen de hedendaagse cultuur sterk beïnvloed, maar ook gezorgd voor diverse migratiestromen. De inheemsen van Taiwan hebben daar erg onder geleden. Zij zijn van de westkust verdreven en wonen nu vooral aan de oost- en zuidkust.
Door de vele buitenlandse invloeden en verhuizing van inheemsen, viel het ons op dat elke plaats in Taiwan haar ‘eigen’ gezicht en lokale cultuur heeft. En dat gerechten ook verschilden van stad tot stad.
Nu trekt Taiwan vooral migranten uit Vietnam en Indonesië aan. Zij zijn vaak werkzaam in de bouw en in de zorg. De invloed van Vietnamese migranten is al terug te zien op de night markets waar je ook vrijwel altijd een Vietnamese stand vindt met soepen. Deze smaken wel anders dan de Vietnamese gerechten die wij in Nederland eten, maar lekker zijn ze nog steeds.
8. Wandelparadijs voor wie van klimmen houdt
In Taiwan hebben we geweldige wandelingen gemaakt over zeer goed onderhouden paden. We waren ook onder de indruk van de grote hoeveelheid wandelroutes en -paden over het hele eiland, en hoe gemakkelijk ze te bereiken zijn met openbaar vervoer of auto.
Dit komt mede doordat in de tijd van de Japanse kolonisatie, de meeste bergachtige gebieden toegankelijk zijn gemaakt voor winning van kamfer, hout en andere grondstoffen. Daarvoor waren er al paden over het eiland gemaakt door Chinese handelaren en magistraten. Veel van deze paden en wegen zijn nu onderdeel van wandelroutes.
Met een drukke kuststrook, zoekt menig bewoner ook naar manieren om aan de drukte van de stad te ontsnappen. Menig Taiwanees gaat wandelen om wat frisse lucht op te snuiven en natuurlijk om fit te blijven.
Het enig nadeel is dat bij de meeste routes geklommen moet worden vanwege het bergachtige landschap. Het was even wennen voor ons, maar de uitzichten en de natuur langs de trappen, maakten veel goed.
9. Internet op straat
Wij reisden door Taiwan zonder een lokale simkaart of e-sim. Dat is goed te doen, zolang je niet van plan bent om YouBikes (deelfietsen) te huren of een online verbinding nodig bent voor het vertalen van menu’s en andere teksten.
Voor het vertalen van menu’s gebruikten we Google Translate op de Iphone van mijn partner, welke wel zonder internetverbinding werkt. Soms vertaalde ik het menu vooraf in ons hotelkamer. De menu’s vond ik vaak online via Google Maps of ik nam een bestelformulier mee van het restaurant als het om een klein papiertje ging.
In veel steden en dorpen is in het stadscentrum gratis internet beschikbaar op straat. Je kan er alleen niet op vertrouwen dat het overal werkt. Wij hebben er vooral gebruik van gemaakt om te zien wanneer een specifieke bus komt of hoe we van A naar B konden reizen.
Gaan we weer naar Taiwan, dan overweeg ik toch om een e-sim te nemen met wat data erop. Op die manier kun je toch nog net iets gemakkelijker je weg vinden en eventueel de YouBikes gebruiken. Alleen, dan is de verleiding natuurlijk ook groot om op straat je social media of e-mails te controleren. Dat zou jammer zijn, want dan ben je op dat moment niet bezig met het genieten van alles wat er te zien, te horen, te ruiken en te proeven is in Taiwan.
10. Nauwelijks prullenbakken op straat
In het begin moesten we erg wennen dat er nauwelijks prullenbakken te vinden waren op straat in Taiwan. En als ze er zijn, dan staan ze heel verscholen opgesteld. We hebben dan ook regelmatig rondgelopen met onze lege flesjes of verpakkingsmateriaal op zoek naar een prullenbak. We leerden al snel dat je ze wel in een park vindt of ergens langs een muur in een metrostation.
Ondanks dat er nauwelijks prullebakken zijn, vind je eigenlijk geen zwerfvuil op straat. Hoe kan dat?
In Taiwan moeten mensen hun afval scheiden in 4 typen. Dit wordt in appartementsgebouwen vaak door lokale medewerkers gedaan. Vervolgens komt er met een grote regelmaat een vuilniswagen langs waar de bewoners hun afval aan kunnen afgeven. Er wordt geen vuilnis op straat gezet. Als de vuilniswagen ergens staat, dan zie je vaak dames met winkelwagens en karren vol afval aan komen lopen. Recycle bedrijven en afvalverzamelaars kopen dan de recyclebare producten van de mensen op. Hiermee stimuleert de overheid het scheiden van afval en is er een stimulans voor lokale gemeenschappen, individuen en organisaties om geld te verdienen met de verkoop van recyclebare materialen.
In Taipei konden we al het recyclebare materiaal in plastic zakjes buiten ons appartement zetten, en dan kwam er iemand in de ochtend langs om het op te halen.
De overheid zit dicht op het inzamelen van afval en vooral het hergebruik ervan. Immers Taiwan is zo groot als Nederland en telt 23 miljoen inwoners. Daarvan woont het grootste deel in steden. Er is nauwelijks ruimte voor afvalbergen en met de regelmatige bezoeken van tyfoons levert dat ook risico’s op. En dus kent het eiland ruim 26 afvalverbranders waar het restafval wordt verbrand en houdt men scherp toezicht op dat recyclebare materialen ook daadwerkelijk worden hergebruikt.
Ben je in Taiwan, dan krijg je misschien maar een klein beetje mee van dit systeem, maar wat je zeker zult horen is de vrachtwagen die het afval komt inzamelen. Zij melden hun komst namelijk door middel van zeer bekende klassieke deuntjes, zoals je hieronder in deze video kunt zien.
Meer lezen?
Ben je benieuwd naar meer artikelen over onze reis door Taiwan, bekijk dan de Taiwan-pagina met alle blogs over onze rondreis en meer.
Geef een reactie